Dialog Festival

20/20

tekst: Gianina Cărbunariu, wizualizacje: Maria Draghici, asystent reżysera, dramaturg, przekład z języka węgierskiego: Kinga Boros, przekład angielski: Mária Albert, premiera: listopad 2009

obsada: Barna Bányai Kelemen, Katalin Berekméri, Paula Gherghe, Mădălina Ghiţescu, Radu Iacoban, András Korpos, Rolando Matsangos, Aba Sebestyén, Cristina Toma, Klára Tompa

„Carbunariu przełamuje ciszę, tabu, lęki i zwyczaje zarówno węgierskiego, jak i rumuńskiego teatru, który zwykle zamyka się w swojej własnej kulturze”.

Andrea Tompa

W Târgu-Mureş, pięknym i spokojnym mieście w rumuńskiej Transylwanii, w dniach 19 i 20 marca 1990 roku wybuchły zamieszki etniczne. Miasto było i jest dwuetniczne i dwujęzyczne, zamieszkują w nim niemal po równo Węgrzy i Rumuni. I choć w ulicznych bitwach obie strony poniosły ofiary śmiertelne, do dziś nie ma zgody, co do tego, co naprawdę się wtedy stało.

Mimo upływu czasu, wydarzenia tamtych dwóch dni wciąż wpływają na życie i wzajemne stosunki mieszkańców miasta. Rumuni i Węgrzy żyją tu obok siebie, ale osobno, rywalizują ze sobą w instytucjach publicznych, młodzież chodzi do osobnych zamkniętych w ramach grup etnicznych klubów. Gianina Cărbunariu zaprosiła do pracy nad spektaklem pięciu aktorów rumuńskich i pięciu węgierskich, a wraz z nimi całe miasto, które zaangażowało się w powstawanie spektaklu.

Dwujęzyczny spektakl nie chce ferować wyroków, rekonstruować wydarzeń, stawać po którejś ze stron. Fragmenty oderwanych od siebie sytuacji, wzajemnie zaprzeczające sobie wspomnienia ukazują, że nie ma jednej, akceptowanej przez wszystkich prawdy.

„Ten dwujęzyczny spektakl nie jest dochodzeniem sedna etnicznego konfliktu, pokazuje tyle prawd, ile jest osobistych historii. Humor, mocne ukazanie nacjonalizmów i uprzedzeń, zabawne sytuacje teatralne sprawiają, że jest to świetny spektakl, który mówi nie tylko o problemach lokalnych, ale i uniwersalnych”.

Andrea Tompa

Koprodukcja: DramAcum, Bukareszt – Rumunia

Teatr Studio Yorick działa w ramach Stowarzyszenia Kulturalnego Yorick. Powstał w 2004 roku z inicjatywy aktora Aby Sebestyena w niewielkim, ale niezwykłym wnętrzu (piwnica Baszty Rzeźników w zabytkowej, średniowiecznej cytadeli Târgu-Mureş). Jednym z podstawowych zadań nowego teatru, który miał być nowoczesny i alternatywny, było ożywienie węgierskiego życia kulturalnego w mieście. Od 2004 roku Studio Yorick wyprodukowało 11 premier. Teatr ściśle współpracuje ze studentami Uniwersytetu Sztuki Teatralnej w Târgu-Mureş. Działalność stowarzyszenia wspierają dotacjami władze miasta, władze regionu jak również węgierskie Ministerstwo Kultury.

www.yorickstudio.ro