Galeria

Płacz. Iluzje (morze łez 4)

Reż. Christoph Marthaler Schauspielhaus Zürich, Zurych, Szwajcaria

Das Weinen (Das Wähnen) to bynajmniej nie wieczór poświęcony Dieterowi Rothowi. Nie ma tu ani śladu biografii czy anegdot, ani też żadnych odniesień do przypadkowych spotkań Christopha Marthalera i Dietera Rotha w Bazylei, które miały miejsce w latach 90-tych XX w. Ani słowa o tym, że Marthaler dostał Płacz. Iluzje, tom 2A (morze łez 4) od Rotha w prezencie i przez wiele lat woził tę książkę ze sobą z miasta do miasta. Nie należy też kojarzyć scenografii produkcji Marthalera z dziełami Rotha z dziedziny sztuk wizualnych. Nic z tych rzeczy. Spektakl Marthalera Das Weinen (Das Wähnen) zgłębia język Dietera Rotha. Zadaje pytanie, jak ten język może zostać wypowiedziany na głos. I kiedy. I przez kogo. I w jakich okolicznościach. Sam Roth określił kiedyś swoją książkę Płacz. Iluzje, tom 2A (morze łez 4) jako »tekst przemowy«, co nie jest zaskakujące, gdyż pojawia się tu nieskończona liczba mówców. Niejednokrotnie tylko na krótką chwilę, a czasem tylko, by wypowiedzieć jedno zdanie. Mówcy przyjmują często imiona postaci, jak w tym przykładzie:
Ktokolwiek
Jaja
Hindberg
RYBA
Wejdźjednak
Kręcimisięwgłowie 1 i Kręcimisięwgłowie 2

W książce Rotha pojawiają się również chóry (A+B+ C+D+E+F+G+H), a także kurtyny, hełmy, lody i świnie o imieniu Bob. Jak zareagować na takie wytyczne? Czy należy przygotować 450 kostiumów i przynajmniej tyle samo zmian scenografii? Christoph Marthaler zdecydował, że nie. Jego produkcja Das Weinen (Das Wähnen) osadzona została w (mniej lub bardziej) zwyczajnym świecie, gdzie rozpacz i nadzieja egzystują tak blisko siebie, że tworzą nieomal jedną istotę, coś w rodzaju »rozpaczonadziei«. Czy da się coś takiego przedstawić? Dieter Roth mógłby odpowiedzieć na to pytanie następująco: „Gdy tylko coś przedstawisz, natychmiast znika ono w przedstawieniu. Uniwersalnym symbolem przedstawienia jest magiczna czapka niewidka”.

 

Płacz. Iluzje (morze łez 4)
na podstawie tekstów Dietera Rotha

inscenizacja: Christoph Marthaler |scenografia: Duri Bischoff |kostiumy: Sara Kittelmann | muzyka: Thomas Schneider | światła: Christoph Kunz | dramaturgia: Malte Ubenauf | zarządzanie widownią: Elena Manuel | pedagog teatru: Manuela Runge | asystent produkcji: Clara Isabelle Dobbertin |produkcja-stażysta: Samuel Petit | asystent scenografa: Julia Bahn | asystent kostiumografa: Natalie Soroko | inspicjent: Aleksandar Sascha Dinevski | suflerzy: Lea Theus, Gerlinde Uhlig-Vanet | kierownik objazdów: Björn Pätz | obsada: Liliana Benini, Magne Håvard Brekke, Olivia Grigolli, Elisa Plüss, Nikola Weisse, Susanne-Marie Wrage

produkcja: Schauspielhaus Zürich
koprodukcja: Emilia Romagna Teatro Fondazione, Nanterre-Amandiers – centre dramatique national, Bergen International Festival, Théâtre Vidy-Lausanne und International Summer Festival Kampnagel, Hamburg.
wsparcie: Georg und Bertha Schwyzer-Winiker Stiftung and Pro Helvetia, Schweizer Kulturstiftung

premiera: 14 marca 2020

 

recenzje:

Niech żyje Teatr Marthalera!

Frankfurter Allgemeine

Sześcioro aktorów i aktorek (Liliana Benini, Magne Havard Brekke, Olivia Grigolli, Elisa Plüss, Nikola Weisse, Susanne-Marie Wrage) daje naprawdę ambity pokaz.

Seniorweb

Gdy Nikola Weisse wyje Crying in the Rain, wręcz porywa widownię.

Tagesanzeiger

To prawdziwy przywilej (…) oglądać piękną jak Nicole Kidman Elisę Plüss, gdy prześlizguje się pomiędzy setkami wyrazów twarzy – w jednej chwili jest wirtuozerką komedii, a w kolejnej – jest upiorna i szalona.


Frankfurter Allgemeine

Marthaler (…) przepracowuje pełen dialogów i sprzeczności tekst, czasami zupełnie pozbawiony znaczenia, z charakterystyczną dla siebie językową precyzją, wykorzystuje zabawy Rotha z pomijaniem liter, by stworzyć językowy slapstick, a Rotha obsesję na punkcie porażki, by stworzyć pogodną komedię.

CH Media

(Marthaler) stworzył dla nas, Szwajcarów, sztukę ludową wykraczającą poza ludowość i będziemy mu za to dozgonnie wdzięczni.

NZZ

Przedziwne [widowisko] Neo-Dada, doprawdy! Podane z typowymi dla Marthalera elementami groteski i slapsticku, które wciąż działają doskonale.

Südkurier

 

 

CHRISTOPH MARTHALER od lat 80. pracuje jako reżyser teatralny i operowy w Theater Basel, Volksbühne Berlin, Deutsches Schauspielhaus Hamburg, Münchner Kammerspiele i wielu innych dużych teatrach. Tworzy zarówno przedstawienia będące kolażami muzycznymi, jak i idiosynkratycznymi interpretacjami klasyki. Wiele jego spektakli zostało zaproszonych na Berlińskie Spotkania Teatralne. Artysta dwukrotnie otrzymał nagrodę dla reżysera roku i wiele innych nagród. Jego przedstawienia są zapraszane na festiwale na całym świecie, a niektóre z nich są wielokrotnie pokazywane przez wiele lat. W latach 2002–2004 Christoph Marthaler był dyrektorem artystycznym Schauspielhaus Zürich, który w tym czasie został dwukrotnie okrzyknięty teatrem roku. W roku 2004 Marthaler wraz z Anną Viebrock otrzymał Berlińską Nagrodę Teatralną. W 2017 roku wyreżyserował operę Albana Berga Lulu w Hamburgische Staatsoper, nagrodzonej za spektakl roku oraz Niemiecką Nagrodą Teatralną Faust. W tym samym roku w Münchner Kammerspiele powstał spektakl Tiefer Schweb (Ein Auffangbecken), a artysta powrócił do Schauspielhaus Zürich, by wyreżyserować tam przedstawienie Mir nämeds uf öis. Christoph Marthaler jest twórcą od lat związanym z Schauspielhaus Zürich.