Dziewiętnastowieczna saga w laboratorium Luka Percevala
Fabuła spektaklu została zaczerpnięta z wielkiego, dwudziestotomowego cyklu powieści Emila Zoli, „Rougon-Macquartowie”, jej kompozycja nie jest jednak ani linearna, ani uporządkowana. Rządzi nią fragmentaryczność i pewnego rodzaju przypadkowość, oparte na starym jak świat pomyśle teatru w teatrze. Jej źródeł należy zaś szukać w relacji jednego z głównych bohaterów cyklu, doktora Pascala i jego siostrzenicy (oraz kochanki) Klotyldy. Pascal całe życie zajmował się kwestią dziedziczności, którą badał na podstawie losów swojej rodziny. Przy okazji zapisał jej niechlubną historię, narażając się na gniew swojej matki, która za wszelką cenę pragnęła ukryć rodzinne brudy. Wyznacza więc Klotyldzie misję ocalenia swojego gigantycznego dorobku i czyni ją strażniczką rodzinnej pamięci.
Luk Perceval, wykorzystując prawdopodobieństwo, że za postacią doktora Pascala kryje się sam Emil Zola, buduje swoją opowieść jako próbę ocalenia historii zapisanej w dwudziestu tomach cyklu (a przez nią historii całego XIX wieku). Próbę rozpaczliwą i po ludzku dramatyczną, bowiem świat, w którym się ona odbywa, wydaje się być po katastrofie.
Mamy więc na scenie grupę bohaterów, będących w istocie członkami portretowanej rodziny Rougon–Macquartów, którzy w zależności od potrzeby wcielają się w innych członków swojej rodziny, ewentualnie w postaci, które owi „podbohaterowie” spotkali na swojej drodze. A wszystko po to, by cały ten nieistniejący świat ocalić od zapomnienia.
Fenomenem myślenia Luka Percevala o teatrze jest to, że potrafi on zamknąć w dwugodzinnym spektaklu dwadzieścia tomów powieści, znajdując wspólny mianownik dla dziewiętnastowiecznej narracji Zoli i tego, co widzimy za oknem w połowie lat 20. XXI wieku. Warto przy okazji przypomnieć, że belgijski reżyser to jedno z najgorętszych nazwisk europejskiego teatru, jest laureatem między innymi ,,Fausta” – najważniejszego niemieckiego wyróżnienia teatralnego, nagrody prestiżowego pisma teatralnego ,,Theater Heute” czy przyznawanej przez polski miesięcznik ,,Teatr” Nagrody im. Konrada Swinarskiego za reżyserię „3Sióstr”, zrealizowanych w TR Warszawa w koprodukcji z Narodowym Starym Teatrem (ten spektakl mogli oglądać widzowie poprzedniej edycji festiwalu Dialog-Wrocław). W Starym Perceval zrealizował też swój drugi polski spektakl, wielokrotnie nagradzaną adaptację dramatu O’Neilla ,,Pewnego długiego dnia”.
Siłą spektaklu „Seks, hajs i głód” jest przede wszystkim znakomity zespół Narodowego Starego Teatru z jego legendą, niesamowitą Anną Dymną na czele. Oprócz niej na scenie same znakomitości: Ewa Kaim, Magda Grąziowska, Aleksandra Nowosadko, Krzysztof Zawadzki oraz ulubieni polscy aktorzy Luka Percevala, wielokrotnie nagradzani za swoje kreacje: Małgorzata Zawadzka i Roman Gancarczyk. Nie można też zapomnieć pracy Justyny Skoczek, na żywo konstruującej pejzaż dźwiękowy przedstawienia, którego apogeum stanowi brawurowe wykonanie piosenki belgijskiego artysty Stromae „Formidable” w kontekście co najmniej intrygującym.
„Pod batutą Luka Percevala aktorzy są jak orkiestra, niczym kolejne instrumenty współbrzmiące i dopełniające się. «Seks, hajs i głód» to wspaniała praca zespołowa, w której jest czas na wybrzmiewające solówki i ciche murmurando w tle. Ważna jest wspólna melodia. Do swojego spektaklu belgijski reżyser zaprosił wybitnych artystów Starego Teatru, trudno jednak mówić tu o postaciach, które zdominowały przedstawienie. Na każdego z aktorów pada światło w tej opowieści i każdy stanowi tło dla innych. Fenomenalne indywidualności: Anna Dymna, Roman Gancarczyk, Magda Grąziowska, Ewa Kaim, Aleksandra Nowosadko, Małgorzata Zawadzka i Krzysztof Zawadzki tworzą na scenie zespół. I być może to jest właśnie niewypowiedziane wprost antidotum na determinizm biologii, psychologii i sytuacji społecznej?” (Anna Piątkowska, „Gazeta Krakowska”)
O teatrze:
Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie to jedna z najstarszych publicznych scen w Polsce. Patronką teatru jest słynna XIX-wieczna aktorka, genialna wykonawczyni ról szekspirowskich na scenach Europy i Ameryki.
Obecny repertuar teatru tworzą zarówno inscenizacje tekstów współczesnych, jak i reinterpretacje klasyki, a także nowatorskie projekty multimedialne i muzyczne. Stary Teatr pozostaje otwarty na młodych twórców: reżyserów, scenografów, kompozytorów i choreografów oraz nową dramaturgię – wiele inscenizowanych tekstów powstało na zamówienie teatru. Obszar eksperymentów artystycznych wyznaczają spektakle warsztatowe, pokazy wideo i słuchowiska teatralne, wystawy, instalacje oraz spotkania z ludźmi teatru.
O reżyserze:
Luk Perceval, flamandzki reżyser z Belgii, po studiach w Antwerpii pracował jako aktor w Królewskim Teatrze Niderlandzkim. W 1984 r. współzałożył Blauwe Maandag Compagnie. W 1998 r. z obu tych teatrów powstał Het Toneelhuis pod dyrekcją Percevala – główna scena flamandzkiej fali, która w latach 80. odmieniła teatr europejski. Od 2005 r. tworzył głównie w Niemczech (Schaubühne, Thalia Theater), prezentując spektakle na prestiżowych festiwalach w Salzburgu, Wiedniu, Awinionie czy Edynburgu. W 2018 r. wrócił do Antwerpii i jako rezydent NTGent pracował do 2022 r.
„Seks, hajs i głód” to jego trzeci spektakl w Starym Teatrze po „3Siostrach” (koprodukcja z TR Warszawa) i ,,Pewnego długiego dnia”. Perceval stworzył autorski model pracy oparty na improwizacji, kolektywnej kreacji, skrótach i przesunięciach tekstu oraz prymacie aktora nad dramatopisarzem. Ceniony za precyzję, prostotę, poetykę skrótu i dźwięk, jest dziś jednym z najważniejszych twórców europejskiego teatru.